Şelatlı gübre, bitkiler için gerekli mikro besin elementlerinin (Fe, Zn, Mn, Cu vb.) organik bir şelatlayıcı maddeye (EDTA, DTPA, EDDHA gibi) bağlanmış formudur.
🔹 “Şelat” kelimesi, metal iyonunun kimyasal olarak sarılıp korunması anlamına gelir.
🔹 Bu sayede besin elementi toprakta bağlanmaz, çökelmez ve bitki tarafından kolayca alınır.
NEDEN ŞELATLI FORM KULLANILIR?
Normal (şelatsız) mikro elementler:
-
Kireçli toprakta bağlanır
-
Yüksek pH’ta çöker
-
Bitkiye ulaşamaz
Şelatlı gübrelerde ise:
-
Element aktif ve çözünür kalır
-
Toprakta kilitlenmez
-
Alım verimi çok yüksektir
EN YAYGIN ŞELATLAYICILAR
| Şelatlayıcı | Kullanım Alanı | pH Dayanımı |
|---|---|---|
| EDTA | Zn, Mn, Cu, Fe | pH 3 – 7 |
| DTPA | Özellikle Fe | pH 3 – 7,5 |
| EDDHA | Fe (kireçli topraklar) | pH 4 – 9 |
ŞELATLI GÜBRELER HANGİ ELEMENTLERİ İÇERİR?
-
Demir (Fe) → Klorofil sentezi
-
Çinko (Zn) → Hormon ve enzimler
-
Mangan (Mn) → Fotosentez
-
Bakır (Cu) → Dayanıklılık ve lignin
-
Kobalt (Co) → Azot fiksasyonu
-
Nikel (Ni) → Üre metabolizması
BİTKİLERE ETKİLERİ (EN ÖNEMLİ KISIM)
🌱 1. Besin Alımını Artırır
-
Mikro elementler kök ve yapraktan hızlı emilir
-
Düşük dozda yüksek etki sağlar
🌿 2. Sararmayı ve Klorozu Önler
-
Demir ve çinko eksiklikleri hızla giderilir
-
Yaprak rengi koyulaşır
🌾 3. Gelişimi ve Verimi Artırır
-
Sürgün gelişimi güçlenir
-
Çiçeklenme ve meyve tutumu artar
🍎 4. Ürün Kalitesini Yükseltir
-
Meyve iriliği
-
Renk ve tat gelişimi
-
Raf ömrü artışı
🛡 5. Bitki Stresini Azaltır
-
Kuraklık
-
Soğuk
-
Tuzluluk stresine karşı dayanım sağlar
KULLANIM ŞEKİLLERİ
-
🌿 Yaprak uygulaması
-
💧 Damla sulama
-
🌱 Toprak uygulaması
-
🌾 Hidroponik sistemler
AVANTAJLARI / DEZAVANTAJLARI
✔ Avantajlar
-
Yüksek biyoyararlanım
-
Çökelme yapmaz
-
Homojen besleme sağlar
-
Modern tarım için idealdir
⚠ Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Yanlış şelat seçimi pH’ta etkiyi düşürür
-
Çok alkali ortamda EDTA yeterli olmayabilir (EDDHA gerekir)
-
Asidik – nötr toprak → EDTA
-
Hafif alkali toprak → DTPA
-
Kireçli / yüksek pH → EDDHA
Şelatlı gübre, mikro elementleri bitkiye en hızlı, en verimli ve en güvenli şekilde ulaştıran gübre formudur.
